Tytuł: Strzelby, zarazki, maszyny. Losy ludzkich społeczeństw (Guns, Germs, and Steel: The Fates of Human Societies)
Autor: Jared Diamond
Pierwsze wydanie: 1997
Tłumaczenie: Marek Konarzewski
Wydawnictwo: Prószyński i S-ka
ISBN: 83-7255-115-4
Stron: 545
Ocena: 4+/5
W epoce wielkich odkryć geograficznych (XV-XVI w.) Europejczycy zaczęli wyprawiać się coraz dalej w poszukiwaniu bogactw, nowych szlaków handlowych oraz ziem do podbicia, które można by szybko zamienić na rynki zbytu. Kiedy docierali do nowego kontynentu, zastawali tam zwykle ludzi żyjących - w porównaniu z nimi - bardzo prymitywnie. Autochtoni mieli znaczną przewagę liczebną, znali teren i lokalne warunki, ale i tak Europejczycy nie mieli na ogół większych problemów z ich zdziesiątkowaniem i podbiciem. W 1532 roku w bitwie pod Cajamarca oddział stu kilkudziesięciu Hiszpanów pod dowództwem Francisca Pizarra wyrżnął kilka tysięcy Inków i wziął do niewoli ich władcę, Atahualpę. O ich zwycięstwie przesądziło bezpośrednio przede wszystkim posiadanie koni, stalowego uzbrojenia i opancerzenia, broni palnej. Do czynników pośrednich zaliczyć można groźne dla mieszkańców Nowego Świata zarazki, które przywieźli ze sobą Europejczycy, oraz ich zdecydowaną przewagę technologiczną i naukową.
Wkrótce obie Ameryki, Afryka, Australia i część Azji stały się koloniami europejskich państw.